على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
905
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
پذيرفتن . تعذلق ( taazloq ) م . ع . تعذلق فى مشيته : جنبيد در رفتار خود . تعذيب ( ta'zib ) م . ع . در شكنجه كشيدن و باز داشتن . تعذيب ( ta'zib ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شكنجه و عذاب و عقوبت و آزار . تعذير ( ta'zir ) م . ع . مهمانى ختنه ساختن و بمهمانى آن خواندن . و تقصير كردن در كار . و دروش كردن چشم شتر را يق عدر عين بعيرك اى سمه به غير سمة بعيرى ليتعارف من ابلنا . و ثابت شدن مر كسى را عذرى . و عذر الغلام : دميد سبزهء رخسار كودك . و عذر الشيئ : آلود آن چيز را به پليدى . تعذيق ( ta'ziq ) م . ع . بريدن شاخههاى خرما را . تعذيل ( ta'zil ) م . ع . نكوهيدن . تعر ( ta'r ) م . ع . تعرتعرا ( از باب فتح ) : بانگ زد . تعر ( taar ) ا . ع . اشتعال جنگ . تعرب ( taarrob ) م . ع . در باديه جاى گرفتن و بيابانى شدن . و خويشتن را بعرب مانند كردن يق تعرب بعد هجرته اى صارا عرابيا . تعرج ( taarroj ) م . ع . بند نمودن چارپايه را در خانه يق تعرج المطية على المنزل . و نيز كج شدن بنا يق عرج البناء تعريجا فتعرج . تعرز ( taarroz ) م . ع . تعرز عليه : سخت دشوار گرديد بر آن . تعرس ( taarros ) م . ع . تعرس لامراته : دوستى كرد با زن خود و فريضه گشت بر وى . تعرش ( taarroc ) م . ع . تعرش بالبلد : پائيد و ثبات ورزيد در شهر . و تعرش بالامر : ملازم كار گشت . تعرص ( taarros ) م . ع . اقامت نمودن به جائى . تعرض ( taarroz ) م . ع . كج گرديدن . و كرانه و ناحيه ظاهر نمودن . و تعرض له : پيش آمد او را و در پى شد . يق تعرضوا لنفحات رحمة الله . و تعرض الجمل فى الجبل : چپ و راست رفت شتر بر كوه از دشوارى راه . تعرض ( taarroz ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اعتراض و مخالفت و ممانعت و مزاحمت . و زبردستى و جور و ظلم و ستم و دستدرازى . و زيان و نقصان . و تعرض كردن : مخالفت و ممانعت نمودن و باز داشتن و دستدرازى كردن . و نشان كردن در حساب در جائى كه احتمال سهو و خطا باشد . تعرعر ( taar'or ) م . ع . تعرعرت الابل : گشن ناك شدند شتران . تعرف ( taarrof ) م . ع . معرفت جستن . و تعرفت ما عندك : خواستم و جستم چيزى را نزد تو چندانكه شناختم آن را . تعرق ( taarroq ) م . ع . بر زمين افگندن يق صارعه فتعرقه اى اخذ رأسه تحت رابطه فصرعه . و گوشت از استخوان باز كردن و خوردن . و منتفع شدن به چيزى . تعرقب ( taarqob ) م . ع . به راه پشت رفتن از كوه . و باز گرديدن از كارى . تعرم ( taarrom ) م . ع . گوشت از استخوان باز كردن . تعروش ( taarvoc ) م . ع . متعلق كارى شدن . و بر ستور سوار گرديدن . تعرى ( taarri ) م . ع . برهنه شدن . و خالى گرديدن از چيزى . تعريب ( ta'rib ) م . ع . پاك كردن زبان از غلطگوئى و سخن پيدا گفتن . و بريدن شاخهء خرما را . و نشتر كردن اشاعر ستور را و سپس آن داغ كردن . و زشت نمودن قول يا فعل كسى را و باز گردانيدن بر آن و از قوم سخن گفتن و حجت آوردن براى ايشان . و نيك نوشيدن آب صاف را . و آزمند گشن گردانيدن گاو نر گاو ماده را . و بانكار باز گردانيدن يق عربوا عليه : اى ردوا عليه بالانكار . و سخن عجمى را عربى كردن . و كمان عربى ساختن . و تباه گرديدن ذرابت معده . و فحش گفتن . و سخن زشت بر زبان راندن . و بيعانه دادن . تعرية ( ta'reyat ) م . ع . چون واوى باشد عروه ساختن توشه دان را يق عرى المزادة . و چون يائى بود برهنه نمودن . تعريج ( ta'rij ) م . ع . خمانيدن يق عرج البناء . و بند كردن مطية را در خانه يق عرج المطية على المنزل . و بوقت غروب در آمدن . و ميل كردن . و توقف نمودن . و بر پاى داشتن . تعريد ( ta'rid ) م . ع . گريختن . و عرد السهم فى الرمية : درگذشت تير از شكار . و عرد فلان : گذاشت فلان راه را . و عرد النجم : بلند شد ستاره و نيز نزديك بغروب رسيد بعد برآمدن در ميان آسمان . تعريز ( ta'riz ) م . ع . پوشيدن . و گرفته و ترنجيده شدن . و مشكوك بودن . و مغلق گفتن . و مانند تعزير كردن در خصومت . و مانند معما حرف زدن . تعريس ( ta'ris ) م . ع . در آخر شب فرود آمدن - هذا اكثر بخلاف اعراس . تعريس ( ta'ris ) ا . ع . ليلة التعريس : شبى كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله در آن شب بخواب رفت . تعريش ( ta'ric ) م . ع . بنا ساختن از